Polen Nedir? Faydaları Nelerdir?

Arılar, çiçeklerden topladıkları nektarları doğaüstü denilecek kadar muntazam bir işlemle bala dönüştürerek insanlığa sunuyor. Bu eşsiz formüle sahip doğal besin, antik çağlardan günümüze en yaygın kullanılan içeriklerden birini oluşturuyor. Ancak arıların yapabildikleri elbette bununla sınırlı değil. Doğanın en iyi iş birlikçileri olan bu mucizevi varlıklar, içerdiği farklı makro ve mikro besin öğelerinden dolayı “tam gıda” olarak değerlendirilen bir besinin üretiminde de rol oynuyor: Arı poleni!

Zengin bileşenleri ve faydaları ile özellikle son yıllarda adından sıkça söz ettiren arı poleni, hakkındaki araştırmalar derinleştikçe bilim dünyasını şaşırtmaya devam ediyor. Öyle ki bu değerli besin, suyla birlikte tek başına tüketildiğinde dahi insan yaşamının sürmesini sağlayabiliyor. Bu nedenle arı poleni, bir diğer adı olan “süper besin” tanımının hakkını da tam anlamıyla veriyor. Peki, arı poleninin tüm özelliklerini ve tüketim koşullarını öğrenmeye ne dersiniz?

Arı Poleni, bal arılarının kovanlarında topladıkları ve biriktirdikleri çiçek polenlerini ifade ediyor. Bal üretimi için gün boyu çiçekten çiçeğe dolaşarak nektar toplayan işçi arılar, bu esnada çiçeklerdeki polenlerin taşınmasını da sağlıyor. Bu işlem, çiçeklerin tozlaşmasında rol oynamasının yanı sıra arıların beslenmesinde de hayati önem taşıyor. Nektar yükü ile kovana dönen işçi arılar, üzerlerindeki polenleri özenli bir işlemle temizliyor. Zengin besin değerine sahip olan bu polenlerin önemli bir kısmı, doğrudan koloninin beslenme ihtiyacını karşılamada kullanılıyor. Geri kalan kısmı ise kovana güvenli bir şekilde yapılan insan müdahaleleri sonucu birikmeye bırakılıyor.

İşçi arıların kovanlara getirdiği polenler, arı sütü üretiminden sorumlu arıların ve yavruların temel besin kaynağını oluşturuyor. Polenlerin büyük çoğunluğu kovana getirildiği anda tüketilmekle birlikte, arı ekmeği* olarak kışlık yiyecek stoklarına da taşınıyor.

*Arı ekmeği, arıların polenleri çeşitli salgılarıyla birlikte peteklerde depolaması ve olgunlaşmaya bırakması ile elde ediliyor.

Çiçek polenlerinin kovan girişindeki polen tuzağı adı verilen mekanizmalarda birikmesi sonucu, arı poleni adı verilen yaş besin maddeleri oluşuyor. Ancak “Arı poleni nasıl yapılır?” sorusunun yanıtı, kovan öncesi oluşum aşaması ile birlikte bundan daha fazlasını içeriyor. İşçi arıların çiçekleri ziyareti esnasında üzerlerine yapışan polenler, arının ayakları ile bir araya getirilmesi sonucu topak haline geliyor. Polen topu adı verilen bu peletler, arının polen kesesinde kovana taşınıyor. Ardından arıcının peletleri toplama amacıyla kovan girişine yerleştirdiği polen tuzaklarında birikiyor. Tuzaklarda toplanan polenler, günlük olarak alınarak kurutma işleminden geçiriliyor veya yaş olarak soğuk depolarda muhafaza ediliyor. Ardından başka işlem gerekmeksizin doğrudan tüketime hazır hale geliyor.

Besleyici bir ürün olan arı poleninin yüzde 15-25’lik kısmı proteinlerden, yüzde 45-60’lik bölümü karbonhidratlardan, yüzde 5-10’lük bölümü yağlardan ve yüzde 10-19’lük bölümü ise liflerden oluşuyor. Bu doğal arı ürünü, besleyici içeriğinin yanı sıra zengin mineral ve vitamin içeriğiyle de öne çıkıyor. Arı poleni; yüksek miktarda çinko, manganez, potasyum, magnezyum ve selenyum içeriyor. Aynı zamanda yapısında insan vücudu için gerekli olan proteinin yapı taşı olan aminoasitler, organik asitler, antioksidan özelliğe sahip fenolik maddeler de bulunuyor. Besleyici özelliği, zengin mineral, vitamin ve lif içeriğiyle polen; bu yönüyle sıkça tercih edilen gıdalar arasında yer alıyor.

Arı poleni, arıların beslenmesinde hayati öneme sahip olsa da, “Arı poleni nelere iyi gelir?” sorusuna insan biyolojisi özelinde net bir yanıt vermek pek mümkün değil. Ancak içerdiği değerli bileşenler itibarıyla arı poleni, insan vücudunun ihtiyaç duyduğu en önemli içerikleri tek başına barındırıyor. Bundan dolayı vücuttaki sistemlerin güçlendirilmesinde ek gıda olarak tercih edilebiliyor. Arı poleninin -arı ürünlerine karşı alerji vb. hassasiyeti olanlar dışında- saptanmış herhangi bir zararı bulunmuyor. Ancak kronik rahatsızlıkları olan bireylerin de arı poleni tüketimi konusunda önce mutlaka hekimlerine danışması gerekiyor.